الشيخ محمد علي الگرامي القمي

496

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

چه بيشتر نگه دارد گناهش بيشتر است و اگر منافعى دارد بايد منافع هر لحظه آن را به صاحبش بدهد . و اگر آن چيز از بين برود ، بايد عوض آن را به او بدهد و همين‌طور عوض منافع آن را . مسئله 2842 - اگر از چيزى كه غصب كرده منفعتى به دست آيد ، مثلًا از گوسفندى كه غصب كرده ، بره‌اى پيدا شود مال صاحب مال است و نيز اگر خانه‌اى را غصب كرده اگر چه از آن استفاده نكند بايد اجاره آن را بدهد . مسئله 2843 - اگر كسى نهالى را غصب كند و در زمين خود بكارد ، درخت هر چه نموّ كند و بزرگ شود متعلّق به صاحب نهال است ، و همچنين اگر پيوندى را غصب كند و به درخت خود پيوند بزند بنابر اقوى نموّ و ميوه آن ، مال صاحب پيوند است . مسئله 2844 - اگر از بچه يا ديوانه چيزى را غصب كند ، بايد آن را به ولى او بدهد ، و اگر بدست خود بچه يا ديوانه دهد و از بين برود ضامن است و بايد عوض آن را بدهد . مسئله 2845 - هرگاه چند نفر با هم غصب كنند به نسبت ضامن مىباشند ، مثلًا اگر دو نفر با هم چيزى را غصب كنند ، اگر چه هر يك به تنهايى مىتوانسته‌اند آن را غصب نمايند ، هر كدام آنان ضامن نصف آن است ، مگر اين‌كه هر كدام از آنان استيلاى كامل بر آن چيز داشته باشد و هر نحو تصرفى در آن بتواند انجام دهد ، كه در اين صورت هر كدام ضامن همه آن چيز هستند يعنى مالك از هر كدام كه بخواهد همه مال را مىتواند بگيرد . مسئله 2846 - اگر چيزى را كه غصب كرده با چيز ديگرى ، مخلوط كند ، مثلًا گندمى را كه غصب كرده با جو مخلوط نمايد ، چنانچه جدا كردن آنها ممكن است اگر چه زحمت داشته باشد ، بايد جدا كند و به صاحبش برگرداند . چنان كه اگر مال غصبى را به جاى دورى برده مخارج رساندن بدست مالك به عهده خود اوست . مسئله 2847 - اگر ظرف طلا و نقره يا چيز ديگرى را كه نگاه داشتنش جايز است ( هر چند استعمال آن حرام است ) غصب كند و خراب نمايد بايد آن را با مزد ساختش به صاحب آن بدهد ، و در صورتى كه مزد ساختن آن كمتر از تفاوت ساخته و نساخته باشد تفاوت قيمت را هم بايد بدهد ، و چنانچه براى اين‌كه مزد ندهد ، بگويد آن را مثل اولش مىسازم مالك مجبور نيست قبول نمايد . مسئله 2848 - اگر چيزى را كه غصب كرده به طورى تغيير دهد كه از اولش بهتر